فصل اول پديد آمدن مرابطون و قيام دولت مرابطى در مغرب اكنون شايسته است اندكى درنگ كنيم تا بر اصل و نسب مرابطون كه دولت بزرگشان در نيمهء دوم قرن پنجم هجرى سراسر مغرب را از ليبى تا اقيانوس اطلس و از جنوب تا سودان دربر گرفته بود پرتوى بيفگنيم . اينان بودند كه وقتى امراى طوايف اندلس به ياريشان خواندند از دريا گذشتند و به شبه جزيرهء اسپانيا درآمدند تا به مدد اسلام و فرزندان اسلام بشتابند . مرابطون از قبيلهء لمتونه‌اند و لمتونه يكى از بطون صنهاجه بزرگترين قبايل بربر و بربرها خود شاخه‌اى از شاخه‌هاى قبيلهء بزرگ برانس . جز لمتونه ، شمار ديگرى از قبايل بربر چون مسوفه و مسراته و مداسه و كداله و وتريكه و لمطه همه به صنهاجه انتساب دارند . بسيارى از اينان در تاريخ مغرب نقشهاى چشمگيرى داشته‌اند . در بعضى روايات آمده كه صنهاجه مادربزرگ اين قبايل است و نسبش به اعراب يمنى مىرسد و از تيره‌هاى عبد شمس بن وائل بن حمير است . اين روايت نيز چون ديگر روايات همانند آن در انساب و بطون بربرها روايتى ضعيف است و مبتنى بر قصه و اسطوره . « 1 »

--> ( 1 ) . رجوع كنيد به ابن ابى زرع : روض القرطاس ، ص 75 .